Meclis’ten geçen düzenleme ile engellilere yönelik ÖTV’siz araç alımında kurallar değişti. Araç sahipleri 5 yıl sonunda ceza ödemeden satış yapabilecek, ancak yeni bir ÖTV’siz araç için 10 yıl bekleme zorunluluğu getirildi.
Engellilerin ÖTV muafiyetiyle araç alımına ilişkin sistem baştan aşağı yenilendi. Yeni düzenleme hem satış süresini esnetti hem de yeniden araç alımına net bir takvim getirdi. Buna göre, alınan araç 5 yıl sonra herhangi bir ceza ödenmeden elden çıkarılabilecek. Ancak ikinci bir ÖTV’siz araç almak isteyenler için bekleme süresi 10 yıl olarak belirlendi. Ayrıca kapsam genişletilirken fiyat limiti de yükseltildi.
Yeni düzenlemeyle birlikte en dikkat çeken değişiklik süreler oldu. ÖTV’siz alınan araçlar artık 5 yılın sonunda serbestçe satılabilecek. Ancak bu satış, hemen yeni bir araç alım hakkı doğurmuyor. Aynı haktan yeniden yararlanmak isteyenlerin 10 yıl beklemesi gerekiyor.
Örneğin 2025’te araç alan bir kişi, 2030’da satış yapabilecek ama yeni araç için 2035’e kadar beklemek zorunda kalacak.
Düzenleme, özellikle ortopedik engelliler için kapsamı genişletti. Yüzde 40 ve üzeri engeli bulunan bireyler de belirli şartları sağlamaları halinde ÖTV muafiyetinden yararlanabilecek.
Yüzde 90 ve üzeri engelliler için ise mevcut haklar büyük ölçüde korunuyor. Bu grupta araç kullanım şartı aranmazken, araç yakınları tarafından da kullanılabiliyor.
Her yıl güncellenen üst limitte de artış yapıldı. 2026 yılı itibarıyla ÖTV muafiyetli araç alımında üst sınır yaklaşık 2 milyon 873 bin TL’ye çıkarıldı. Bu tutarın altında kalan ve yerlilik oranı şartını sağlayan araçlar tercih edilebilecek.
Yeni sistemde en az yüzde 40 yerlilik oranı şartı devam ediyor. Bu nedenle piyasada sınırlı sayıda model ÖTV’siz kapsamda yer alıyor.
Türkiye’de üretilen bazı yerli ve yerli katkı oranı yüksek modeller bu kapsamda öne çıkıyor. Özellikle Togg T10X gibi yerli üretim araçlar dikkat çekerken, Fiat Egea ve Toyota Corolla gibi modeller de tercih edilebiliyor.
Engellilik oranı yüzde 90’ın altında olan bireyler için en kritik şartlardan biri araçta özel tertibat bulunması. Sağlık raporunda “özel tertibatlı araç kullanması gerekir” ibaresi yer alıyorsa, gaz, fren ya da vites sistemlerinde buna uygun düzenleme yapılması gerekiyor.
Otomatik vitesli araçlar da bu zorunluluğu ortadan kaldırmıyor. Engelin durumuna göre ek düzenlemeler yapılması şart.
Zihinsel engelli bireyler için de sistem açık bırakıldı. 18 yaş üstü olup kendi kararlarını veremeyen kişiler adına mahkeme tarafından atanan vasi aracılığıyla ÖTV’siz araç satın alınabilecek. 18 yaş altındakiler için ise bu işlemler veliler tarafından yürütülecek.
Belirlenen fiyat limitinin altında kalan binek otomobillerin yanı sıra panelvan, pick-up ve bazı arazi araçları da ÖTV muafiyeti kapsamında yer alıyor. Motor hacmi ve araç türüne göre bazı teknik sınırlamalar uygulanmaya devam ediyor.
