Sosyal Güvenlik mevzuatımızda ilk işe giriş (sigorta tescil) tarihleri, emeklilik şartlarını belirleyen en kritik unsurdur. 8 Eylül 1999 tarihi, Türkiye’deki emeklilik sisteminde büyük bir milat kabul edildiği için 1998 ile 2000 ve 2003 yıllarında işe girenlerin şartları arasında çok keskin bir çizgi bulunuyor.
İşte bu üç farklı tarihte ilk kez sigortalı (4A – SSK kapsamında) olanlar için güncel emeklilik şartları:
1998 yılında sigorta girişi olanlar, 8 Eylül 1999 öncesi sisteme dahil oldukları için EYT (Emeklilikte Yaşa Takılanlar) yasasından faydalanma hakkına sahiptir. Bu grup için yaş şartı tamamen kaldırılmıştır.
Yaş Şartı: Yok.
Sigortalılık Süresi: Kadınlar için 20 yıl, erkekler için 25 yıl. (Bu süreler 1998 girişliler için halihazırda dolmuştur).
Prim Günü Şartı: İşe giriş ayına göre 5900 ile 5975 gün arasında prim ödemiş olmaları gerekir.
Bu prim gününü tamamlayan bir 1998 girişli, yaşına bakılmaksızın anında emekli dilekçesini verebilir.
2000 ve 2003 yıllarında sigortalı olanlar, 9 Eylül 1999 ile 30 Nisan 2008 tarihleri arasındaki döneme tabi oldukları için aynı yasal şartlara tabidirler. Bu grup maalesef EYT kapsamına girmez ve emekli olabilmek için belirli bir yaşı beklemek zorundadır.
Bu dönemde işe girenler için iki farklı emeklilik senaryosu vardır:
Senaryo A: Normal Emeklilik (7000 Gün Kuralı)
Prim Günü Şartı: Tam 7000 gün prim ödemiş olmak.
Sigortalılık Süresi: Bu senaryoda ayrıca bir sigortalılık süresi şartı aranmaz.
Yaş Şartı: Kadınlar için 58, erkekler için 60 yaş.
7000 günü doldursalar bile maaş bağlanması için belirtilen yaşın dolması beklenmek zorundadır.
Senaryo B: Kısmi (Yaştan) Emeklilik (4500 Gün Kuralı) 7000 günü doldurma imkanı olmayanlar için uygulanan daha az primle emeklilik hakkıdır.
Prim Günü Şartı: 4500 gün (12,5 yıl) prim ödemiş olmak.
Sigortalılık Süresi: 25 yıllık sigortalılık süresini doldurmuş olmak.
Yaş Şartı: Kadınlar için 58, erkekler için 60 yaş. (Not: 4500 günü çok geç tamamlarlarsa yaş kademeli olarak artabilir).
1998 yılında işe giren bir vatandaş sadece eksik günlerini tamamlayıp yaşa bakılmadan emekli olabilirken; 2000 ve 2003 yıllarında işe giren vatandaşların hem 7000 günü doldurmaları hem de kadınlarda 58, erkeklerde 60 yaşını beklemeleri gerekmektedir. Kamuoyunda ve mecliste zaman zaman “Kademeli Emeklilik” (2000-2008 arası için yaşın düşürülmesi) talepleri gündeme gelse de, şu an için yürürlükte olan resmi kanunlar bu şekildedir.
